Οι παράγοντες που επηρεάζουν τον βασικό ρυθμό του μεταβολισμού είναι η ηλικία, το ύψος, η σύσταση σώματος, το άγχος, η θερμοκρασία περιβάλλοντος, η διατροφή και οι ορμόνες. Συγκεκριμένα:
Όσο αυξάνεται η ηλικία και όσο μειώνεται η μυική μάζα, μειώνεται και ο μεταβολισμός.
Ανάμεσα σε δύο άτομα ίδιου βάρους ο ψηλότερος έχει μεγαλύτερο μεταβολισμό.
Στα παιδιά και στις έγκυες ο ρυθμός μεταβολισμού είναι υψηλότερος.
Όσο περισσότερη είναι η μυική μάζα τόσο αυξημένος είναι ο μεταβολισμός.
Το άγχος αυξάνει τις καύσεις και τον μεταβολισμό.
Το πολύ κρύο και η πολλή ζέστη αυξάνουν τον μεταβολισμό.
Η χαμηλή θερμιδική πρόσληψη, η άστατη διατροφή, λιγότερα γεύματα αλλά και το υψηλό ποσοστό λίπους μειώνουν τον μεταβολισμό.
Τέλος, οι ανωμαλίες στα επίπεδα ορμονών, ο υποθυρεοειδισμός ή ο υπερθυρεοειδισμός αυξάνουν ή μειώνουν τον μεταβολισμό.